فواید ورزش در طی بارداری
فواید ورزش در طی بارداری
بررسیها نشان میدهند که زنان باردار سالم میتوانند تمرینات ورزشی را در طی بارداری شروع کنند و یا به برنامههای ورزشی قبل از حاملگی ادامه دهند. ورزش در طی حاملگی فواید آشکاری برای مادر و جنین دارد. فواید ورزش از سه بعد قابل بررسی میباشد:
۱) فواید جسمی
۲) فواید روحی - روانی
۳) فواید اجتماعی - فرهنگی
۱) فواید جسمی ورزش:
تمرینات ورزشی روزانه و منظم در طی حاملگی قلب و عضلات را تقویت کرده و مشکلات اساسی حاملگی مانند: تهوع و استفراغ صبحگاهی، یبوست و کمردرد را کاهش میدهد.

فواید جسمی ورزش در جدول ۱ - ۱ خلاصه شده است.
جدول ۱ - ۱ فواید جسمی ورزش در بارداری |
● تسریع گردش خون در ارگانهای مادر و جنین و در نتیجه پیشگیری از واریس، بواسیر و ادم ● افزایش اشتها در ماههای اول حاملگی ● هضم بهتر غذا ● تسریع حرکات رودهها و در نتیجه پیشگیری از یبوست و نفخ ● آماده نمودن مادر برای زایمان راحت و تقریباً بدون درد ● پیشگیری از عوارض ناشی از شل شدن عضلات شکم و پرینه مانند افتادگی رحم ● پیشگیری از پارگیهای دستگاه تناسلی در حین زایمان ● کاهش نیاز به داروهای بیهوشی و مسکنها در طی زایمان ● راحتتر بودن روند دردهای زایمانی ● نیاز کمتر به تحریک درد با اکسیتوسین ● کاهش طول مدت زایمان ● کاهش میزان سزارین ● کاهش میزان بروز افزایش فشار خون در حاملگی (PIH( ● تخفیف علائم بیماری دیابت با کاهش سطح قند خون |
● کاهش مشکلات شایع و متداول حاملگی مانند: تهوع، سوزش سر دل، گرفتگی عضلات ساق پا، بیخوابی، افزایش بیش از حد وزن، خستگی و ... ● بهبود وضعیت بدن و کاهش کمردرد ● پیشگیری از دیابت حاملگی به ویژه در زنان چاق BMI < ۳۳ |
۲) فواید روحی - روانی ورزش:
مطالعات انجام شده در مورد تأثیرات روانی ورزش در زنان حامله نشان میدهد که در این زنان احساس رضایت جسمی و سلامت افزایش یافته و مشکلات روحی کمتر میشود. ورزش یک فعالیت شادیآفرین است و میتواند به کاهش تصورات منفی از شکل ظاهری بدن در زنان باردار منجر شود.
فواید روحی - روانی ورزش در جدول شماره ۲ خلاصه شده است.
جدول ۲ - ۱ فواید روحی - روانی ورزش در بارداری |
● کاهش اضطراب در مورد فرایند زایمان ● کاهش افسردگی در طی حاملگی و پس از زایمان ● افزایش اعتماد به نفس و قوت قلب ● ایجاد الگوی بهتر خواب ● بهبود خلق و خو ● کاهش استرس |
۳) فواید اجتماعی - فرهنگی ورزش:
ورزش میتواند برای خانمها در طی حاملگی یک فعالیت اجتماعی مهم باشد. کلاسهای گروهی ورزشی برای زنان باردار باعث میشود که مادر با دیگر زنان باردار آشنا شود و این میتواند به عنوان یک عامل محرک برای ادامه دادن به فعالیتهای ورزشی و منبعی برای کسب شادی و لذت باشد. حفظ نظم و انضباط هنگامی که فرد به صورت گروهی ورزش میکند، بسیار دشوار است. بنابراین مادران باردار در ورزشهای گروهی هماهنگی در انجام تمرینات ورزشی با دیگرزنان باردار را یاد می گیرند.
زمینهی اجتماعی - فرهنگی زنان میتواند تمایل آنها را به شرکت در برنامههای ورزشی در طی حاملگی، تحت تأثیر قرار دهد. اگر در فرهنگ یا مذهب آنان ورزش منع شده باشد و یا عقاید فرهنگی و خرافات، اثر منفی بر روی نظر مادر در مورد ورزش در بارداری گذاشته باشد، مادر باردار ممکن است به شرکت در برنامههای ورزشی تمایلی نداشته باشد. بنابراین مهم است که تأثیر فرهنگ و مذهب قبل از شروع ورزش بررسی شده و در صورت امکان در جهت اصلاح آن تلاش شود.
فواید طولانی مدت ورزش
بررسیها نشان داده که:
– بیش از ۹۰ درصد زنان باردار پس از زایمان نیز به ورزش کردن ادامه میدهند.
– حدود ۷۰ درصد زنان به سطح تناسب اندام قبل از بارداری میرسند.
– بیش از ۳۰ درصد از زنان به وزن قبل از حاملگی برمیگردند.
– حدود ۶۰ درصد علائم افسردگی کاهش مییابد.
– در حدود ۴۲ درصد زنان قدرت کنترل مثانه بهتر میشود.
– قوام عضلات شکمی بیشتر و سریعتر به حالت قبل از حاملگی برمیگردد.
علائم خطر جهت توقف ورزش در طی بارداری
مادر باردار باید در صورت مشاهدهی علائم زیر تمرینات را قطع نموده، فوراً با ماما یا پزشک خود تماس بگیرد:
– تب
– خونریزی واژینال
– افزایش انقباضات رحمی
– آبریزش
– سرگیجه یا غش
– نامنظم شدن ضربان قلب و یا افزایش آن بیش از ۱۴۰ ضربه در دقیقه
– تهوع و استفراغ پایدار
– درد به خصوص در ناحیهی کمر و لگن
– تورم ناگهانی در نواحی پا، دست و صورت
– بیحسی در هر قسمتی از بدن
درد قفسه سینه
تنگی نفس
گرفتگی عضلانی
بالا رفتن فشارخون
خستگی شدید
کاهش حرکت جنین و یا عدم احساس آن
اشکال در راه رفتن
کتاب ورزش در دوران بارداری و پس از زایمان
نویسنده معصومه عابدزاده ،فرزانه صابری